Bir ajans size "Lighthouse 100 aldık" diyorsa, güzel. Ama bu tek başına sitenizin para kazandıracağı anlamına gelmez. Skorun ne ölçtüğünü bilmek, skorun kendisinden daha değerli.
Skor aslında ne?
Lighthouse, Google'ın ücretsiz denetim aracı. Sitenizi dört başlıkta puanlar:
- Performans — sayfa ne kadar hızlı açılıyor, ne kadar çabuk kullanılabilir hale geliyor.
- Erişilebilirlik — görme engelli biri ekran okuyucuyla sitenizi kullanabilir mi, kontrastlar yeterli mi.
- En iyi uygulamalar — güvenlik başlıkları, konsol hataları, eski teknikler.
- SEO — arama motorunun sayfayı anlaması için gereken temel işaretler.
Dördü de 0-100 arası puanlanır. Ama hepsi aynı ağırlıkta değil.
Hangisi gerçekten önemli?
Sert bir gerçek: Performans skoru 100, laboratuvar ölçümüdür. Google'ın sıralama için baktığı şey, gerçek kullanıcılarınızın cihazında toplanan saha verisidir (Core Web Vitals). Test bilgisayarında 100 alan bir site, eski bir Android telefonda mobil veriyle 40 alabilir.
Bu yüzden şu üçüne bakın, skora değil:
- LCP — ana içerik ne zaman göründü? 2,5 saniyenin altı iyi.
- INP — tıkladığınızda ne kadar sonra tepki verdi? 200 ms'nin altı iyi.
- CLS — sayfa yüklenirken içerik zıpladı mı? 0,1'in altı iyi.
Erişilebilirlik skorunu ise ciddiye alın: orada kaybedilen her puan, sitenizi gerçekten kullanamayan bir insan demek. Üstelik Türkiye'de kamuya açık hizmet veren siteler için bu giderek daha bağlayıcı bir konu.
100 almak neden kolay, korumak neden zor?
Boş bir sayfa 100 alır. Marifet, dolu bir sayfayla 100 almak.
Skor genellikle şunlarla düşer: optimize edilmemiş büyük görseller, üçüncü taraf betikler (canlı destek, ısı haritası, reklam pikselleri), gereğinden ağır JavaScript, boyutu belirtilmemiş görseller.
Bir eklenti kurmak beş saniye sürer, o eklentinin skorunuzdan götürdüğü puanı geri kazanmak günler.
Bu yüzden hız, sonradan yapılan bir "optimizasyon turu" değil, baştan alınan mimari bir karardır. Sitenizi statik kurarsanız kötüleşmesi zorlaşır.
Pratikte ne isteyin?
Ajansınızdan skor ekran görüntüsü istemek yerine şunu isteyin:
- Canlı adreste, mobil modda ölçüm — kendi bilgisayarında değil.
- Birkaç ay sonra tekrar ölçüm — ilk gün 100 alıp altı ay sonra 50'ye düşen çok site var.
- Skorun değil, LCP/INP/CLS rakamlarının paylaşılması.
Biz her projede 95+ hedefliyoruz, ama asıl takip ettiğimiz şey sayfanın gerçek bir telefonda nasıl hissettirdiği. Performans yazımızda bunun neden dönüşümü doğrudan etkilediğini anlattık.